Bộc lộ và phát triển cảm xúc ở bé

Ngay từ khi mới chào đời, bé đã thể hiện những tín hiệu giao tiếp bẩm sinh. Những cái ngáp trong ngày đầu tiên của cuộc sống, một cái dướn lông mày, tiếng khóc... là cách bé biểu đạt cảm xúc (mệt mỏi, khó chịu, ngạc nhiên...). Bé sẽ dần dần học được nhiều thứ qua thời gian hòa nhập với xã hội, như vẫy tay chào "bye bye" chẳng hạn. 


Trong những năm đầu đời, bé thể hiện cảm xúc bằng cách sử dụng toàn bộ cơ thể. Khi đang tức giận, bé cong người lên, gào khóc và khua chân tay loạn xạ trên giường. Biểu hiện cảm xúc bằng ngôn ngữ cơ thể tiếp diễn đến khi bé 2 tuổi, sau đó ngôn ngữ giúp bé biểu đạt cảm xúc chính.

Bộc lộ và phát triển cảm xúc ở bé

• Không nên nhầm lẫn biểu hiện và tính khí: một số bé có vẻ náo nhiệt hơn những bé khác nhưng điều đó không có nghĩa là bé “hư” hay “nghịch” hơn những bé khác.

• Bé và chuyện bắt chước: khía cạnh này là rất quan trọng khi bé học tập để bày tỏ cảm xúc. Bé phát triển khả năng này ngay khi bé bắt đầu chú ý đến cách mọi người xem và phản ứng. Nếu bé ghé sát mặt mẹ và thấy mẹ cười, bé cũng sẽ mỉm cười đáp lại. Thái độ này đôi khi vẫn tiếp tục vào tuổi trưởng thành. Một số người thậm chí cử động đôi môi khi họ đang lắng nghe chăm chú một người khác đang nói.

• Bé phản ứng khác nhau theo những người mà bé đang tương tác: nếu anh (chị) chạm vào một em bé, bé em sẽ mở rộng đôi mắt của mình, lắng nghe cẩn thận và cố gắng bắt chước các bé lớn hơn. Tuy nhiên, khi mặt đối mặt với một người lớn, bé sẽ nhìn chăm chú hoặc trả lời khi được hỏi. Một bé có khả năng trả lời, sao chép cử chỉ và dần dần tìm hiểu chúng.

• Giúp bé biểu lộ cảm xúc tự nhiên: Nhiều bé có thể không biết làm thế nào để kiểm soát cảm xúc của mình chỉ đơn giản bởi vì bé không có ví dụ để làm theo.

Những mốc phát triển cảm xúc chính

Phụ huynh cần phải ghi nhớ rằng mỗi cử chỉ và cảm xúc của bé tùy thuộc vào mốc tuổi, “chất lượng” giao lưu với bố mẹ và quá trình dạy dỗ mà bé nhận được. Những mốc này chỉ mang tính tham khảo:

1. Nụ cười (2-3 tháng tuổi): mỉm cười là một hình thức giao tiếp. Nó giúp bé biểu lộ cảm xúc tích cực trong tương lai và tương tác tốt hơn với những người khác.

2. "Ê, a" (3-6 tháng): bé học tập và thử nghiệm với âm thanh cơ bản. Ở đây, vai trò của cha mẹ là rất quan trọng. Hãy “ê, a” với em bé của bạn để kích thích giao tiếp.

3. Vẫy tay “bye, bye” (8-9 tháng): bé học được cách tương tác xã hội. Hành động này do bắt chước bố mẹ.

4. Đưa đồ vật (12-15 tháng): Em bé của bạn bắt đầu học đi. Bé không bắt chước một cách đơn thuần nữa mà bắt đầu bộc lộ nhiều phản ứng khác nhau. Nếu bạn chìa tay và yêu cầu, bé sẽ đặt một đồ vật vào lòng bàn tay cho bạn.

5. Hôn gió (15 tháng): giống như vẫy tay “bye, bye”, hôn gió là cách để bé tương tác với người khác. Nụ hôn còn là cách diễn đạt quan trọng về tình cảm, giúp bé có cảm xúc hơn.

6. Ôm (18 tháng): bé đang bắt đầu biểu đạt cảm xúc một cách rõ nét hơn. Bé ôm lấy mẹ, vỗ vỗ vai mẹ và bộc lộc cảm xúc tích cực hơn bao giờ hết.

7. Gọi mẹ trong đêm (18 tháng): thay vì khóc, bé bắt đầu biết gọi tên người thân yêu.

8. Không muốn ở lại một mình (18-24 tháng): con của bạn muốn được trợ giúp để không cảm thấy bị bỏ rơi. Bé trở nên ít độc lập hơn và ngay khi bị để lại một mình, bé sẽ khóc to hoặc có hành động phản đối.








Boc lo va phat trien cam xuc o be


Ngay tu khi moi chao doi, be da the hien nhung tin hieu giao tiep bam sinh. Nhung cai ngap trong ngay dau tien cua cuoc song, mot cai duon long may, tieng khoc... la cach be bieu dat cam xuc (met moi, kho chiu, ngac nhien...). Be se dan dan hoc duoc nhieu thu qua thoi gian hoa nhap voi xa hoi, nhu vay tay chao "bye bye" chang han. 


Trong nhung nam dau doi, be the hien cam xuc bang cach su dung toan bo co the. Khi dang tuc gian, be cong nguoi len, gao khoc va khua chan tay loan xa tren giuong. Bieu hien cam xuc bang ngon ngu co the tiep dien den khi be 2 tuoi, sau do ngon ngu giup be bieu dat cam xuc chinh.

Boc lo va phat trien cam xuc o be

• Khong nen nham lan bieu hien va tinh khi: mot so be co ve nao nhiet hon nhung be khac nhung dieu do khong co nghia la be “hu” hay “nghich” hon nhung be khac.

• Be va chuyen bat chuoc: khia canh nay la rat quan trong khi be hoc tap de bay to cam xuc. Be phat trien kha nang nay ngay khi be bat dau chu y den cach moi nguoi xem va phan ung. Neu be ghe sat mat me va thay me cuoi, be cung se mim cuoi dap lai. Thai do nay doi khi van tiep tuc vao tuoi truong thanh. Mot so nguoi tham chi cu dong doi moi khi ho dang lang nghe cham chu mot nguoi khac dang noi.

• Be phan ung khac nhau theo nhung nguoi ma be dang tuong tac: neu anh (chi) cham vao mot em be, be em se mo rong doi mat cua minh, lang nghe can than va co gang bat chuoc cac be lon hon. Tuy nhien, khi mat doi mat voi mot nguoi lon, be se nhin cham chu hoac tra loi khi duoc hoi. Mot be co kha nang tra loi, sao chep cu chi va dan dan tim hieu chung.

• Giup be bieu lo cam xuc tu nhien: Nhieu be co the khong biet lam the nao de kiem soat cam xuc cua minh chi don gian boi vi be khong co vi du de lam theo.

Nhung moc phat trien cam xuc chinh

Phu huynh can phai ghi nho rang moi cu chi va cam xuc cua be tuy thuoc vao moc tuoi, “chat luong” giao luu voi bo me va qua trinh day do ma be nhan duoc. Nhung moc nay chi mang tinh tham khao:

1. Nu cuoi (2-3 thang tuoi): mim cuoi la mot hinh thuc giao tiep. No giup be bieu lo cam xuc tich cuc trong tuong lai va tuong tac tot hon voi nhung nguoi khac.

2. "E, a" (3-6 thang): be hoc tap va thu nghiem voi am thanh co ban. O day, vai tro cua cha me la rat quan trong. Hay “e, a” voi em be cua ban de kich thich giao tiep.

3. Vay tay “bye, bye” (8-9 thang): be hoc duoc cach tuong tac xa hoi. Hanh dong nay do bat chuoc bo me.

4. Dua do vat (12-15 thang): Em be cua ban bat dau hoc di. Be khong bat chuoc mot cach don thuan nua ma bat dau boc lo nhieu phan ung khac nhau. Neu ban chia tay va yeu cau, be se dat mot do vat vao long ban tay cho ban.

5. Hon gio (15 thang): giong nhu vay tay “bye, bye”, hon gio la cach de be tuong tac voi nguoi khac. Nu hon con la cach dien dat quan trong ve tinh cam, giup be co cam xuc hon.

6. Om (18 thang): be dang bat dau bieu dat cam xuc mot cach ro net hon. Be om lay me, vo vo vai me va boc loc cam xuc tich cuc hon bao gio het.

7. Goi me trong dem (18 thang): thay vi khoc, be bat dau biet goi ten nguoi than yeu.

8. Khong muon o lai mot minh (18-24 thang): con cua ban muon duoc tro giup de khong cam thay bi bo roi. Be tro nen it doc lap hon va ngay khi bi de lai mot minh, be se khoc to hoac co hanh dong phan doi.

Bộc lộ và phát triển cảm xúc ở bé

Ngay từ khi mới chào đời, bé đã thể hiện những tín hiệu giao tiếp bẩm sinh. Những cái ngáp trong ngày đầu tiên của cuộc sống, một cái dướn lông mày, tiếng khóc... là cách bé biểu đạt cảm xúc (mệt mỏi, khó chịu, ngạc nhiên...). Bé sẽ dần dần học được nhiều thứ qua thời gian hòa nhập với xã hội, như vẫy tay chào "bye bye" chẳng hạn. 
Giới thiệu cho bạn bè
  • gplus
  • pinterest

Bình luận

Đăng bình luận

Đánh giá